Showing posts with label պատմվածքներ. Show all posts
Showing posts with label պատմվածքներ. Show all posts

Thursday, May 31, 2012

Սոխակը

Նայչինգե-րյու
Դաշտում խոնավ էր. երբ նա վերև նայեց, չկարողացավ գտնել արևն ու պարզել, թե օրվա որ ժամն է: Խոտը մուգ կանաչ էր, գրեթե մարդաբոյ, խիտ, կապույտ ու մանուշակագույն մանր ծաղիկներով, իսկ տերևների վրա ցողի մանր կաթիլներ էին հավաքվել: Ուժեղ մառախուղ էր. նա հասկացավ, որ ճահճի ուղղությամբ է գնում ու քայլերն ուղղեց դեպի անտառը:

Խոտի դառնավուն հոտը հաճելի էր: Նա գիտեր, որ եթե մի փոքր էլ քայլեր, դրան կխառնվեր նաև ճահճի կանգնած ջրի գարշահոտությունը:

Հանկարծ ուշադրությունը գրավեց հեռվից եկող մի ձայն. զանգակ էր: Ձայնը մոտենում էր, ու նա որոշեց սպասել:

Մի փոքր անց նա տեսավ. մի աղջիկ էր, որը զանգակը ձեռքին՝ վազում էր դաշտով: Նա ձեռքով արեց. աղջիկը մոտ վազեց: Ծանր էր շնչում:

- Օգնեցե՛ք, խնդրու՛մ եմ:

- Ինչ-որ բա՞ն է պատահել,- հարցրեց:

- Այնտեղ գակիներ են:

- Տու՛ր ինձ զանգակդ: Ի՞նչ է անունդ:

- Նայչինգե-րյու:

- Գնա տուն, Նայչինգե-րյու:

Նա վերցրեց զանգակն ու թափահարեց:

Ցուրտ քամու պոռթկումը նրան ստիպեց ավելի ամուր փաթաթվել թիկնոցի մեջ: Եթե մառախուղն այսքան թանձր չլիներ, մտածեց, ես արդեն կտեսնեի նրանց: Նա նստեց խոնավ խոտի վրա:

Երբ մառախուղից մի կիսաթափանցիկ քուլա մի պահ մարդկային ձեռքի տեսք ընդունեց, նա չկարողացավ որոշել, իսկապես տեսե՞լ է դա, թե՞ թվացել է:

Նորից թափահարեց զանգակը: Այս անգամ միանշանակորեն խաբկանք չէր. նա հասցրեց նկատել գեր, տգեղ կնոջ դժգոհ, բարկացած դեմքը, գոգնոցն ու գլխանոցը: Կնոջ շրջազգեստից երկու երեխաներ էին կառչած, ասես անձայն լաց լինեին: Գակիներն առաջ քայլեցին՝ առանձնանալով մառախուղից, դառնալով անէ ու փխրուն տեսիլքներ:

Բայց նա պարզ տեսնում էր ուրվականներին: Նա նորից թափահարեց զանգակն ու սկսեց սեգակիի աղոթք արտասանել: Հիմա նա գիտեր. որքան էլ քաղցած լինեն ուրվականները, իրեն ոչինչ չեն կարող անել:

Նրանք ընդամենը քաղցած ուրվականներ են ինչ-որ մեկի անցյալից: Միգուցե հենց քո:

Չէ՞ որ սա երազ է: Զանգակի ձայնն իմ զարթուցիչն է, որն ապարդյուն փորձում է ինձ արթնացնել:

Բայց ես չեմ ուզում արթնանալ: Որքան էլ տարօրինակ կամ սարսափելի լինեն երազներս, ում կյանքն էլ վերապրեմ, ես երբեք չեմ ցանկանում արթնանալ: Բայց արդյո՞ք ընտրություն ունեմ:

Բացեցի աչքերս ու, ինչպես միշտ, հայացքիս առաջ առաստաղն էր, որը կիսախավարի մեջ այդքան գորշ էր երևում: Ես նստեցի անկողնուս մեջ ու մի քանի րոպե մնացի անշարժ՝ տրված մտածմունքներիս:

Երբ արդեն հագնվել ու նախաճաշել էի, հեռախոսս զանգեց:

- Ես ձեր շենքի տակ եմ,- ասացիր դու:

- Հիմա կիջնեմ:

Նա քայլում էր թաց մարդաբոյ խոտի միջով, մինչև հասավ աղջկա ետևից:

- Դուք իսկապես քշեցիք գակիներին,- ասաց աղջիկը՝ տեսնելով նրան:

- Այո:

Նրանք մի կողք-կողքի քայլեցին մի փոքր:

Ակոյգահարա
Ֆուձի սարի ստորոտին մի անտառ կա, որն անվանում են «Ծառերի ծով»: Ահա թե որտեղ պետք է լինեի: Ակոյգահարայում մի ժայռ կա, որից եթե գլխիվայր կանգնես ու նայես վերև՝ ոտքերդ հենելով ժայռին, կթվա, թե անդունդի մեջ ես նայում, ու անդունդի հատակը երկինքն է: Ու եթե երկար նայես, կընկնես այդ անդունդը:

Ու եթե հասցնես թևերդ պարզել, մինչև բախվես երկնքին, թռչուն կդառնաս: Դա աշխարհում միակ վայրն է, որտեղ մարդը կարող է թռչուն դառնալ:

Ինքնասպանների անտառ, ահա թե ինչ են անվանում Ակոյգահարան:

Ու ես արթնացա:

Նեկո
Քամու պոռթկումն այնքան սառն էր, որ աշնանային զբոսայգու նստարաններից մեկին նստած մարդը կծկվեց մոխրագույն թիկնոցի մեջ: Մոխրագույն բծերով ծածկված, կեղտոտ ու գունատ տերևների մի ալիք գլորվեց նրա կոշիկների վրայով, ծածկելով դրանք փոշու թեթև շերտով:

Զբոսայգին դատարկ էր, ու նա հանգիստ տրվել էր իր մտքերին:

Թվում էր՝ այդպիսի մարդիկ պարզապես ի վիճակի չեն կայուն զգայական կապ հաստատել ուրիշների հետ:

Նոյեմբեր էր. երկինքը ծածկած կիսաթափանցիկ կապարը խոնավ ու ցուրտ ձմեռ էր գուշակում: Նայեց ժամացույցին՝ դեռ հինգն էր, բայց ամպերի պատճառով արդեն կիսախավար էր:

Ինչ-որ երեխա էր կանգնած ծառի տակ ու վերև էր նայում: Ինչ-որ բան էր խոսում, բայց չափազանց հեռու էր, որպեսզի լսելի լինի: Առանձնապես հետաքրքիր էլ չէր: Նա նորից նիրհեց:

- Քեռի՛:

Աչքերը բացեց, նայեց. նույն աղջիկն էր իր թևքից քաշում՝ ոչ այնքան գեղեցիկ, պեպենոտ, նիհար, երկարավիզ: Երևի մի տաս-տասներկու տարեկան լիներ:

- Ի՞նչ է պատահել, փոքրի՛կ,- ասաց նա, փորձելով ձայնին հնարավորինս բարեկամական երանգ տալ:

- Ներեցե՛ք, քեռի՛, կօգնեի՞ք ինձ փրկել այն կատվին:

- Ի՞նչ կատու:

- Եկեք, ես ձեզ ցույց կտամ:

Ու անհամբեր քաշեց թևքից: Ինքն իրեն ստիպելով վեր կացավ նստարանից ու երեխայի հետևից քայլեց դեպի ծառը, ճանապարհին ձգելով ու արթնացնելով վերջույթների դեռևս քնած մկանները:

Կատուն իսկապես ծառի վրա էր ու խղճալիորեն մլավում էր:

- Կօգնե՞ք նրան, քեռի՛: Նա ինձ չի լսում,- ասաց աղջիկն ու, արդեն կատվին դիմելով, ավելացրեց (ասես փոքրիկ երեխայի հետ խոսար),- հիմա այս պարոնը քեզ կօգնի, լա՞վ:

Նայեց կատվին. հասարակ, մոխրագույն կատուն էր՝ այն քիչ փողոցային կատուներից, որոնք խուսափել էին դրանց որսացողների աչքերից: Սկսեց ինքն իրեն համոզել, որ բարձրանա ծառը՝ ինքն էլ չիմանալով, հանուն ինչի, բայց հանկարծ զգաց, որ թիկնոցն արդեն ծառի կողքի նստարանին է, ձեռքերն արդեն բռնել են ծառի ամենացածր ճյուղը, իսկ ոտքերը մագլցում են բնի վրայով:

Երբ վերջապես հասավ կատվին ու ձեռքերն առաջ մեկնեց, կատուն ցած թռավ ու հեռու փախավ:

Նա կախվեց ճյուղից ու նույնպես ցած նետվեց:

- Փախա՛վ կատուդ, փոքրի՛կ,- ասաց նա, ծիծաղելով ու շունչը տեղը բերելով:

Աղջիկը կանգնել էր տեղում ու ձեռքերի մատներն իրար հյուսելով՝ ցրված շուրջն էր նայում: Հագուստն ուղղելով ՝ ավելացրեց.

- Քեզ ի՞նչ եղավ, փոքրի՛կ:

- Հայրիկն ասում է, որ ես չպետք է խոսեմ անծանոթների հետ:

- Տարօրինակ երեխա ես: Ախր դու ինքդ ինձ մոտեցար:

Երեխան շարունակում էր լռել:

- Հայրիկդ ճիշտ է ասում: Իսկ հիմա վազիր տուն, արդեն ուշ է:

Երեխան արագ փախավ, նա էլ սկսեց քայլել դեպի տուն՝ արագ մոռանալով պատահածի մասին:

Մերի
Ես կանգնած եմ պատուհանի մոտ, Մերին մոտենում է ինձ ու ձեռքը դնում ուսիս:

- Չգիտեմ, երբևէ կներե՞ս ինձ,- ասում է նա:

Ես շուռ եմ գալիս, նայում նրան, ուզում գրկել, բայց չի ստացվում: Ինչ-որ բան ներսումս կծկվում է, ու ես ետ եմ քաշում ձեռքերս: Ինչ-որ բան է լռվել կոկորդումս, ուզում եմ լացել, բայց արցունքներս խեղդում եմ:

- Ես չեմ բարկանում քեզ վրա:

- Չես պատկերացնի, որքան մեղավոր եմ: Ներիր ինձ, խնդրում եմ:

Ոչ ոքի երբեք էլ չխոստովանեց, որ ամեն անգամ, երբ երազում Մերիին էր տեսնում, արթնանում էր լացելով: Տղամարդը երբեք լաց չի լինում, նա՝ առավել ևս:

«Ինչու՞ էիր ներողություն խնդրում, Մերի: Դու երբեք ինձանից ներողություն չես խնդրել: Մենք իրարից երբեք ներողություն չենք խնդրել»:

Հանկարծ մտքով մի տարօրինակ կասկած անցավ.

«Չլինի՞ ինչ-որ բան է պատահել»:

Մարմինը միանգամից դող ընկավ, ու ամբողջ օրը չէր կարողանում կենտրոնանալ: Երեկոյան կողմ չդիմացավ, զանգեց:

- Ալլո, Մե՞րի:

- Ի՞նչ է քեզ պետք:

Վախը միանգամից փոխարինվեց նույն հին ճնշվածության զգացողությամբ:

- Ոչինչ, պարզապես ցանկանում էի համոզվել, որ քեզ հետ ամեն ինչ լավ է:

- Շնորհակալ եմ, որ հոգ ես տանում իմ մասին, բայց ես դրա կարիքը բնավ չեմ զգում: Գիտե՞ս, ով ինձ պետք է, իմ մասին հոգ կտանի:

- Գիտեմ: Ներիր, որ քեզ անհանգստացրի:

- Էլ ինձ չզանգես:

Դրեց հեռախոսն ու ցրված հայացքով դուրս եկավ աշխատասենյակից:

Մի անհանգստացեք, տիկնայք և պարոնայք, ես լավ եմ:

Նա բարձրացրեց հայացքն ու աչքի անց կացրեց սենյակը: Ջրամանն իր տեղում էր, թղթերի պահարանը նույնպես: Ի՞նչն էր սխալ այդ դեպքում: Ինչ-որ բան այն չէր:

Թիկնոցը: Զբոսայգում էր մոռացել նախորդ օրը, թողել էր նստարանին, երբ բարձրանում էր ծառը՝ կատվին իջեցնելու համար: Պետք էր վերադառնալ այն հույսով, որ դեռ այնտեղ կլինի:

Դուրս եկավ, միջանցքի հարթ, մարմարե հատակի վրայով հայլեց դեպի վերելակն ու ձեռքը մեկնեց դեպի կոճակը, բայց, ինչպես երազում, ինչ-որ բան կծկվեց ներսում, ու ձեռքը ետ քաշեց:

Հանգիստ քայլերով հեռացավ վերելակից ու աստիճաններով իջավ ներքև: Եղանակը նախորդ օրվանից ավելի վատն էր:

Ճահիճ
Երբ նա պառկած է անկողնում, կատուն գալիս ու պառկում է նրա կողքը: Նա շոյում է կատվին, խաղում հետը, հետո կատուն հանկարծակի վեր է թռնում ու գնում: Միգուցե կատուն մտածում է, որ նա կպահի իրեն, թույլ չի տա գնալ, էլի կշոյի: Բայց նա կատվին չի խանգարում:

Միգուցե դու հենց դա էիր ուզում, որ ես քեզ պինդ գրկեմ, թույլ չտամ փախչել, բայց ես այդպես չեմ կարող: Եթե ցանկանում ես՝ մնա, բայց մնա ինքդ: Ես հոգնել եմ:

Մենք ճահճի մեջ էինք, այն նույն կանաչ ճահճի մեջ, ու ես ձեռքս մեկնեցի քեզ: Ես ցանկանում էի քեզ հանել ճահճից, բայց դու ցանկանում էիր նախ ճանաչել ինձ, վստահել ինձ: Ես ասացի, որ երբ դուրս գանք ճահճից, դու կկարողանաս շարունակել քայլել, թեկուզ առանց ինձ:

Ես նայում էի առաջ, դու նայում էիր ինձ ու ձեռքս բաց չէիր թողնում: Իսկ երբ ճահիճը երկուսիս էլ քաշեց, դու բաց թողեցիր ձեռքս, ու ես փնտրում էի քեզ, բայց չգտա:

Մերին վաղուց անցյալում է, բայց դեռ ցավում է: Դու հիմա ես:

Հայրիկ
- Մի՛ սիրիր Արևին,- ջղայնացած ասում է փոքրիկը, երբ ես համբուրում եմ քեզ:- Արևին Ն****ն է սիրում: Գնա՛:

- Գնա՞մ:

Մոտենում եմ փոքրիկին, վեր քաշում նրա շապիկն ու շրթունքներս հպելով նրա փորին՝ փչում: Փոքրիկը ծիծաղում է, հարվածում գլխիս ու կրկնում.

- Գնա՛:

- Գնում եմ,- շարունակում եմ ես,- էլի՞ գնամ:

- Դու գիտե՞ս, ով ես,- հարցնում է մյուս փոքրիկը:- Դու պապան ես: Չէ, պապան Ն****ն է: Գնա՛:

Ես գիտեմ, գիտեմ: Ու ամեն ինչ կտայի այս ամենը չլսելու համար: Ամեն ինչ կտայի նրանց հայրը դառնալու համար:

Դու ինձ սիրու՞մ ես:

Ոչ:

Դու ինձ սիրահարվա՞ծ ես:

Ոչ: Լաց մի եղիր, ամեն ինչ ողբերգություն ես դարձնում:

Ոչինչ, հիմա կանցնի: Ես լավ եմ:

Ես գնում եմ կղզի: Ես ուզում եմ մենակ լինել, ինձ երկրորդ ամուսին պետք չի:

Եթե գնաս, ես կգամ քո հետևից:

Չեմ հավատում: Դու հիմա ես այդպես կարծում:

Կգամ: Միգուցե ոչ միանգամից, փող կհավաքեմ ու կգամ: Ու ես մոտիկ կլինեմ, երբ դու իմ կարիքն ունենաս:

Երբ դու հարբած ես, գրկում ես, համբուրում ինձ ու խնդրում, որ քեզ պատշգամբից ցած նետեմ, ասում ես, որ սիրում ես ինձ այսպիսին:

Մենք սիրով ենք զբաղվում, մենք մեկ ենք, մենք սիրում ու վստահում ենք իրար: Ուզու՞մ ես՝ միասին հասնենք օրգազմի: Ուզու՞մ ես՝ երեխա ունենանք:

Չգիտեմ, պատասխանում ես դու:

Իմ քաջությունը չի բավականացնում: Երբ դու սթափվես, ամեն ինչ նորից նույնը կլինի, ու մեզ կմնա միայն ափսոսանքը:

Մենք մի քանի րոպե միասին պառկած ենք մնում:

Ծխախոտ չկա, ասում ես դու, գնանք սենյակ՝ ծխելու:

Վստահություն

«Խաղաղ քնի ձեռնարկ»
Այս գիրքը նախատեսված է լուրջ հիվանդ ու տառապող մարդկանց համար, ում քիչ հույս է մնացել, թե իրենց կյանքի պայմանները կվերականգնվեն մինչև իրենց համար բավարար աստիճանի:
Ֆիլիպ Նիչկե, Ֆիոնա Ստյուարտ, «Խաղաղ քնի ձեռնարկ»

Նա նստած է տանն ու զգում է, որ այլևս չի ցանկանում ամեն ինչ նորից սկսել: Չի ուզում ուրիշ երեխաներ, էլի սիրել, ուրիշ ոչ մեկին չի ուզում:

Նորից սկսել, նորից սկսելը նշանակում է արժեզրկել, կորցնել այն ամենն, ինչ արդեն եղել է: Արժեզրկել երջանիկ պահերն, արժեզրկել ցավն ու կորուստը:

Նա չափազանց հաճախ է ամեն ինչ նորից սկսել:

Նա չի ցանկանում կորցնել նույնիսկ քո կորուստը: Դու էլ չես վերադառնա, ու նա չի ցանկանում քո ուրվականն էլ բաց թողնել: Երբ տարիներ կանցնեն, ու դու էլ այդքան գեղեցիկ չես լինի, էլ դու չես լինի, միգուցե ամեն ինչ փոխվի: Բայց հիմա սա այն ամենն է, ինչ նա ուզում է պահել:

Կյանքում առաջին անգամ տարօրինակ զգացողություն ես ունենում, որ ուզում ես քնել ու էլ երբեք չարթնանալ: Զգացողություն, որ առաջ շարժվելն անհնարին է: Ու անիմաստ: Լրիվ անիմաստ: Երևի այդ պահերին է, որ տղամարդը հարբում է, զանգում աղջկան ու տարօրինակ, լրիվ անտեղի բաներ ասում, լացում ու իրավիճակը դարձնում էլ ավելի վատ ու ողորմելի:

Ես պարզապես կքնեմ: Ու էլ երբեք չեմ արթնանա:


Նայչինգե-րյու
Դաշտում խոնավ էր. երբ նա վերև նայեց, չկարողացավ գտնել արևն ու պարզել, թե օրվա որ ժամն է: Խոտը մուգ կանաչ էր, գրեթե մարդաբոյ, խիտ, կապույտ ու մանուշակագույն մանր ծաղիկներով, իսկ տերևների վրա ցողի մանր կաթիլներ էին հավաքվել: Ուժեղ մառախուղ էր. նա հասկացավ, որ ճահճի ուղղությամբ է գնում ու քայլերն ուղղեց դեպի անտառը:

Նրան գտան ժայռի տակ պառկած՝ խաղաղ, մանկական ժպիտը դեմքին: Միգուցե պատահական էր, բայց արյան լճակը թռչունի թևեր էր նկարել նրա ձեռքերի շուրջը:

Սոխակը երգում էր ուռենու ճյուղին: Ես քեզ սիրում եմ քո աչքերի համար, ասացիր դու: Հիմա դու գիտես, որ այս սոխակն իմ աչքերը կունենա:

Ուռենին խոնարհվել ու քնել է,
Ու թվում է ինձ, թե սոխակը ճյուղի վրայի
Նրա հոգին է:
Բասյո Մացուո

Saturday, February 19, 2011

Նիլ Գեյման, «Վամպիրի տարոն. ավագ արկանի տասնհինգ խաղաթղթեր»

0. Հիմարը
- Ի՞նչ ես ուզում:
Ամեն գիշեր երիտասարդը հայտնվում էր գերեզմանոցում: Արդեն մի ամիս: Նա դիտում էր, թե ինչպես են լուսնի անտարբեր լույսի տակ ջնջվում սառը գրանիտի, բծավոր մարմարի, հին թավշյա գերեզմանաքարերի ու արձանների գույները: Նա վախեցնում էր բվերին ու գիշերային ուրվականներին: Հետևում էր սիրահար զույգերին, հարբած թափառաշրջիկներին, նյարդայնորեն շտապող դեռահասներին՝ բոլորին, ովքեր գիշերով գերեզմանոցում էին հայտնվում:
Քնում էր ցերեկը: Բոլորը թքած ունեին: Նա միայնակ դողալով կանգնում էր գիշերվա ցրտին: Այն հայտնվեց, երբ նա արդեն եզրին էր հասել:
Արձագանքը հայտնվեց լռությունից, ամեն կողմից, հնչելով ներսից ու դրսից:
- Ի՞նչ ես ուզում:
Նրան հետաքրքիր դառավ, արդյոք քաջությունը կբավարարի՞ դրա աչքերի մեջ նայել: Հասկացավ, որ չի կարողանա:
- Դե՞: Ես տեսել եմ քեզ, դու ամեն գիշեր գալիս ես այստեղ, որտեղ կենդանի մարդկանց չեն սիրում: Ինչու՞:

Գաբրիել Գարսիա Մարկես, «Երկնագույն Շան Աչքերը»

Նա ուշադիր նայում էր ինձ, իսկ ես ոչ մի կերպ չէի կարողանում հասկանալ՝ էլ որտեղ եմ տեսել այդ աղջկան: Նրա խոնավ, անհանգիստ հայացքը փայլեց կերոսինային լամպի օրորվող լույսի տակ, ու ես հիշեցի. ես ամեն գիշեր երազում տեսնում եմ այդ սենյակն ու լամպը, ամեն գիշեր հանդիպում եմ այստեղ անհանգիստ աչքերով աղջկան: Այո-այո, հենց նրան եմ տեսնում ամեն անգամ, հենց հատում եմ երազների սորուն սահմանը, որ կանգնած է քնի ու արթուն վիճակի միջև: Ես գտա սիգարետներն ու ծխեցի, հենվելով աթոռի թիկնակին ու պահպանելով հավասարակշռությունս ետևի ոտքերի վրա. տտիպ, թթվահամ ծուխը հոսեց օղակներով: Լռում էինք: Ես՝ աթոռի վրա ճոճվելով, նա՝ բարակ սպիտակ մատները լամպի ապակե գլխարկի վրա տաքացնելով: Նրա կոպերի վրա ստվերներ էին դողում: Ինձ թվաց, թե ես պետք է ինչ-որ բան ասեմ, ու ես ինձանից անկախ արտասանեցի.

Չակ Պալանիկ, «Ուղեկցություն»

Պատմվածքն այնքան սարսափելի շարադասությամբ էր գրված, որ չդիմացա այն մի փոքր փոխելու գայթակղությանը: Ես կարդում էի այն ու վայելում լռությունը: Հմ: Ես միանգամայն կարող էի կարդալ այս պատմվածքը:
Ամեն մեկը կարող էր այն կարդալ:

Այսօր ուղեկցությանս առաջին օրն է: Զբոսանք միոտանի մարդու հետ:
Նա ինձ ասաց, որ համասեռականների բաղնիք էր մտել, որ տաքանա, չնայած ես կարծում եմ, որ պարզապես սեքս էր ուզում: Ու քնով էր անցել շոգեբաղնիսում: Հենց ինքնաշխատ տաքացուցիչի մոտ: Անգիտակից վիճակում ընկած էր, մինչև նրան չհայտնաբերեցին: Մինչև նրա ձախ ոտքի միսը մանրամասն ու անշտապ չտապակվեց:

Thursday, February 17, 2011

Ոչնչացման պրոցեդուրան՝ ստանդարտ

Բայանդուր Պողոսյան
«... Քանզի այն բանը, որ չի պատկանել,
Չի կարող լինել ողջ կամ միայնակ»:
Ու. Բ. Յեյթս
Փորձեցի բացել աչքերս, բայց դա ոչինչ չփոխեց՝ առջևս սև էր: Ասես կուրացել էի: Սկզբում վախեցա, հետո փորձեցի գոռալ: Ձայնս ինչ-որ խուլ ու փշրված հնչեց: Զգացի, որ ինչ-որ ականջակալ հիշեցնող բան է սեղմված ականջներիս: Ձեռքերս ու ոտքերս կապիչներով ամրացված էին աթոռին, որ չկարողանամ շարժվել:

Ցուրտը

Բայանդուր Պողոսյան
Ճշգրիտ չեմ կարող ասել՝ երբ դադարեցի շարժվել: Երևի ամեն ինչ աստիճանաբար տեղի ունեցավ: Կամ էլ երկար ժամանակ շարժվելու կարիք չէի ունեցել: Պարզապես մի օր զգացի, որ կամազուրկ խրվել եմ ինչ-որ հեղուկի մեջ ու դանդաղ սուզվում եմ: Մրսում էի անընդհատ. այ թե ինչ հաստատ գիտեմ:
Երբ նա մտավ սենյակ, փորձեցի ժպտալ, ասել, որ ամեն ինչ կարգին է, բայց չստացվեց: Չկարողացա: Թվում էր՝ բավական է կամքս լարեմ, ու շրթունքներս աղեղ կգծեն, բայց ոչ մի կերպ չէի կարողանում կենտրոնանալ:

Սիրենա

Բայանդուր Պողոսյան
«Ես կսիրեմ քեզ հավերժ...»
Պատուհանիդ կապույտ շղարշը, քամուց տատանվելով, խաղում է կապույտ լուսնի մեռյալ ճառագայթների հետ: Բայց դու դա չես տեսնում: Քո աչքերի առաջ նրա պատկերն է՝ մերկ նստած խութերի վրա: Նա կանչում է քեզ: Նա վաղուց է սպասում՝ մերկ մարմինն ու հոգին ծովի ցայտերի վրա:
Քո քայլերը քնիդ պես թեթև են, ու հատակի տախտակները չեն ճռնչում ոտքերիդ թաթերի տակ:
Բոլորը գիտեն, որ դու երբեք նույնը չես լինի: Այն օրը, երբ դու ծովը տեսար, հասկացար՝ երբեք նույնը չես լինի:
Նա կսպասի քեզ հավերժ:

Сказка о Красной Шапочке (бред под Radiohead)

Բայանդուր Պողոսյան
Тук-тук.
Нет, не открывай, это страх, она возвращается... Дверь смертельна, беги, сядь в игрушечный самолет и улети через форточку...
А рука спокойно и медленно тянется к дверной ручке.
“Чай готов!”
Нет у меня самолета, ни игрушечного, ни настоящего, а ведь всегда просил, хочу самолет, хочу самолет, хочу самолет, хочу самолет, ХОЧУ САМОЛЕТ!!!
Перед глазами проплывают воспоминания, давно забытые желания и чувства, но их какофонический хор я слышу глухо, будто через свистящую завесу контузии. Шум нарастает, но...

Լեգենդ Կայենի մասին

Բայանդուր Պողոսյան
Վերջապես Արևի առաջին ճառագայթները դիպչում են քարե Աստվածության գագաթին: Ամեն տարվա այդ օրն անասելի կարևոր է. ամեն տարի այդ օրը ծերացած Արևը սկսում է մահանալ, ու Աստվածության արգանդում ծնվում է նորի սաղմը:
Բոլորը գիտեն, որ ամեն ինչ մահանում է. մարդիկ, հողը, արևը՝ ամեն ինչ, բացի քարե Աստվածությունից, որն ասես ժամանակից դուրս ընկած՝ միշտ անփոփոխ է: Փառավոր է Աստվածությունը, այն ամենազոր է ու հավերժական: Այն է ամեն բարին ու չարը, ու ոչինչ աշխարհում չի կատարվում նրա կամքից անկախ:

Wednesday, February 16, 2011

Я, смерть или Дао Безразличия

Բայանդուր Պողոսյան
Я - ...
- Я одинок?
- Да, я одинок.
- Почему?
- Глупый вопрос. Если бы я знал, то помог бы сам себе.
- Я не хочу быть одиноким?
- Не знаю. Сначала это угнетает, но потом приходит отчуждение и то же самое одиночество становится необходимым, как воздух.
- Меня бросили?

Письмо Фиолетовой Ведьме

Բայանդուր Պողոսյան

«Может быть, это один из способов узнать по-настоящему одиноких людей... они всегда могут придумать, чем заняться в дождливые дни. И вы всегда можете позвать их. Они всегда дома. Всегда».
Стивен Кинг, «Кристина»
Картонные фигуры, танцующие под грустные вальсы Шопена. Странным человеком был этот Шопен - его вальсы не были предназначены для танцев. Наверное, он не любил танцы. Может, долго сидел и наблюдал, как его избранница танцует с разными кавалерами, а сам не осмеливался подойти к ней, потому что в один миг разучился танцевать. Может, когда-то и в его голове картонные кавалеры в старомодных фраках и цилиндрах крутили свой вечный танец, держа за руки своих картонных дам в пышных, вычурных платьях.
Какая тоска, безнадежность и обреченность в его музыке... Любой легкий луч радости, почти не меняясь, становится грустью.
А картонные фигурки - бездушные и безразличные порождения чьего-то больного воображения, танцуют под звуки плачущего пианино.
Мы тоже, наверное, когда-то были такими же фигурками - разбивали чье-то сердце своим беззаботным танцем. Так почему же тоска и отчаянье засели дождем на моем сердце? Может быть, я и не заметил, что весь наш танец станцевал один, а ты - тоже одна, но со своим любимым. А с кем же, интересно, танцевал он?
Кто же мы? Всего лишь картонные фигурки, танцующие под грустные вальсы Шопена. Всего лишь картонные фигурки.
Память и виски со льдом - плохие вы мне друзья.

Ведьма

Բայանդուր Պողոսյան
Говорят, жила-была когда-то в одной деревне прекрасная девушка с длинными черными волосами. Она была влюблена в лучи лунного света и каждое полнолуние танцевала у озера под их блеском. Ее белое платье сверкало в те минуты, и она была подобна ангелам.
Жил в той же деревне, что и девушка, и старый священник - старый, как само время. А время сделало его мудрым. В народе верили, что он говорит с самим Господом, и считали его святым.
Хотите - верьте, хотите - нет, но наши герои никогда не встречались, хоть всегда жили в одной же деревне.

Ճոճիր ինձ

Բայանդուր Պողոսյան

Օր առաջին
Ես քայլում էի՝ սիրում եմ քայլել: Ցրտից պնդացած ձյունը չոր-չոր ճռթճռթում էր ամեն քայլիս հետ: Թվում էր՝ օդն էլ էր նույնքան ճռթճթան, սակայն այն հնչեցնելու համար ավելի նուրբ բան էր պետք, քան սառած ոտքերս:
Տեղերը, որտեղով քայլում էի, անծանոթ էին՝ համենայն դեպս, այդպես էի մտածում: Բայց չնայած դրան՝ ինչ-որ բան ուղղորդում էր քայլերը, ու գիտեի, թե որտեղ եմ գնում: Ձյունը ծածկել էր գետինը, բայց ինչ-որ կերպ գիտեի՝ ձյան տակ սալահատակ էր:

Delirium Tremens

Հայկօ (առաջին մասը), Բայանդուր Պողոսյան (երկրորդ և երրորդ մասերը)
Երիտասարդ արյունը եռում էր ներսում: Ուժով ու եռանդով լի, կյանքով լեցուն՝ մոտեցավ արևկող դռանը: Փտած տախտակները մի կերպ կցած էին իրար, ներկը պլոկված էր: Ժանգոտած ծխնիները, դժկամությամբ ճռռալով, տեղի տվեցին: Մտավ ներս, և Տան փոշե շունչը դիպավ դեմքին: Ամենուր իրենց դարն ապրած իրերի կույտեր էին, փոշու հաստ շերտի տակ խեղդված ինչ-որ առարկաներ: Լուսամուտները փակված էին կերպասե ծանր վարագույներով: Խունացած քաթանի կտորներով ամբողջությամբ ծածկված փայտե ծանր կահույքն, ասես դարանակալ, նայում էր նրան քրքրված, հնաոճ պաստառներով զարդարված պատերի տակից: Փոշի էր ու մթություն, բորբոս ու հնոտիներ: Բազմաճյուղ, ժանգոտած ջահը, օձերի կծիկի նման, կախվել էր գերանակապ ու մրոտ առաստաղից: Լպրծուն կիսախավարի միջից մի կերպ նշմարեց դեպի Տան խորքը տանող ճանապարհը և քայլեց առաջ: Ամեն քայլի հետ փոշին թափանցում էր նրա հագուստի ու մարմնի մեջ, սարդոստայնները ծվեն-ծվեն փաթաթվում էին վրան: Գայթեց. ոտքը դիպավ քրքրված գորգի եզրին: Հավասարակշությունը պահելու համար բռնեց զարդանախշ, ծանր սեղանի եզրից ու զգաց, թե ինչպես են ցրտի սառցե ասեղները ծակծկում մատները, մթության շոշափուկները դաստակի վրայով սողում վերև: Սարսռալով՝ ձեռքը հետ քաշեց. երակներում վերականգնվող արյան հոսքը ջերմացրեց ափը: Ինչ-որ անհասկանալի ուժ նրան մղում էր դեպի Տան՝ խավարի քողի տակ թաքնված խորքը: Խունացած գորգը խեղդում էր ոտնաձայները՝ փխրուն անձկության նման պարուրելով նրա քայլերը: Գորգի տակ փայտե հատակը սպունգի նման ծակոտկեն էր ու փափուկ: Կրունկները խրվում էին գորգի ու տախտակների մեջ, ու փոշին սողալով լցնում էր առաջացած փոսերը: Առաստաղը հողի գույնի էր: Մոտեցավ սենյակի խորքի երկաթակոփ դռանը, վարանելով դիպավ բռնակին: Կողպեքի ժանգոտ ատամնանիվները զարմանալիորեն անաղմուկ պտտվեցին, դուռը դանդաղ բացվեց: Քայլեց դեպի ներս և զգաց, թե ինչպես է մթության անկյուններում կուչ եկած հազարամյա վախը արթնանում սենյակում ու քամում իր հոգին: Բորբոսի, քայքայման ու ծերության հոտով հագեցած գաղջ օդը դիպավ դեմքին, թափանցեց հագուստի ծալքերի մեջ, ներծծվեց մաշկի անհամար ծակոտիներով: Մարմնի ներսում ասես ինչ-որ բան ոլորվեց: Նրան թվաց, որ խրվել է մի աներևույթ, մածուցիկ պատնեշի մեջ: Պատի տակ նշմարեց վերև տանող աստիճաններն ու ուղղվեց դեպի այդ կողմ: Յուրաքանչյուր քայլի հետ զգում էր, թե ինչպես է մահացու հոգնությունը սև մաղձի նման տարածվում մարմնի ներսում, ծվատում իր կամքը, գիտակցում էր, որ ուղեղը պատած պղտոր փառն ավելի ու ավելի է կարծրանում: Մտածեց, որ մի ամբողջ հավերժություն արդեն սողում է մոխիրի, փոշու ու թմբիրի այս արքայությունում, որ է Տունը: Նկատեց, որ ստվեր չունի ու հասկացավ, որ արևի լույս չկա ու չի էլ եղել երբեք: Հետևեց, թե ինչպես է արմունկը երազի նման լողում թանձր օդի մեջ ու պատահմամբ հրում ծանր, ասես արճճե գավաթը, աղոտ կերպով գիտակցեց, որ գուցե մի քանի ժամ է անցել այն պահից, երբ գավաթը սկսեց ընկնել ու մոտենալ հատակին, կլանված դիտեց, թե ինչպես են հատակից գավաթին ընդառաջ բարձրանում փոշու ու մառախուղի ծիլերն ու, գավաթը ամփոփելով իրենց հանգույցներում, զգույշ իջեցնում այն դեպի ներքև: Ոչ մի ձայն չլսեց: Ձեռքերը դողում էին, երբ բռնեց աստիճանի բազրիքը: Սառնություն չզգաց: Դանդաղ բարձրացավ վերև: Տան երկրորդ հարկի սորուն կիսախավարի սրտում մի ավելի մութ ուրվագիծ նկատեց ու սկսեց մոտենալ: Հեռավորության կրճատվելուն զուգընթաց՝ ուրվագծի խորքերում ավելի ու ավելի հստակ ինչ-որ շարժում էր նշմարվում: Աստիճանաբար՝ անկանոն, քաոսային շարժումը գրեթե մարդկային կերպարանք ստացավ: Քայլ առ քայլ առաջ գնալով՝ հմայված հետևում էր, թե ինչպես է մթության ծնած լռակյաց ստվերը նույնպես դանդաղ քայլերով մոտենում իրեն: Նախ երևաց վտիտ, ցնցոտիներով փաթաթված իրանը, ապա՝ բուսական ջիղեր հիշեցնող կարծր երակների ցանցով պատված նիհար վերջույթները, սուր ուսերի մեջ ներքաշված պարանոցը, լերկ, ծերունական մուգ բծերով ծածկված մաշկով գլուխը, կեղտոտ, խճճված, իրար կպած, նոսր մազերի փնջերը: Դեմքը չէր երևում: Նկատվում էր, թե քրքրված հագուստի տակ ինչպես են կոտրված փուքսի նման ուռչում ու սմքում դուրս ցցված կողերը: Կերպարանքը քայլում էր ակնհայտ դժվարությամբ, լուռ հևալով, մի կերպ քարշ տալով անհնազանդ ոտքերը: Մոտենալով մարդկային այդ ուրվագծին՝ հայացքը թեքեց ներքև՝ դեպի դրա ձեռքերը: Կնճռոտ էին, մոմի պես դեղին, կոտրտված եղջերանման եղունգներով, չորացած, ասես կմախքի վրա սոսնձված կաշվով, ոսկրոտ ու անկյանք: Հանկարծ ձեռքը սկսեց բարձրանալ ու մեկնվել առաջ: Իր կամքից անկախ՝ ճաքճքած ու ծռմռված ձեռքին ընդառաջ բարձրացրեց սեփական տաք, փափուկ, արյամբ ու կյանքով լեցուն ձեռքը: Այն ակնթարթին, երբ թվում էր՝ արդեն պիտի դիպչի կերպարանքի ձեռքին, նրա մատները շոշափեցին հայելու սառն ու ողորկ հարթությունը: Այլայլված՝ գլուխը բարձրացրեց վերև ու աչքերը գամեց կերպարանքի՝ ասես միայն սև, պղտոր բիբերից կազմված աչքերին, կարծես դարերի խորքից՝ տեսավ Տան դեմքը ու իր վրա զգաց իր սեփական հայացքի ապակյա ծանրությունը: Ցնցված, սահմռկելով՝ ընկրկեց հայելուց, ճիգ գործադրեց՝ հայացքը պոկելու համար այդ գիշերասաթե բիբերից, ոտքը հետ դրեց ու զգաց, որ աստիճաններով գլորվում է ներքև՝ դեպի խավարի բաց գիրկը: